Osmanlı Türkçesi-9: Hal Ekleri

İstiklal Marşı
Merhaba

Öncelikle Cumhuriyetimizin 94. yılını kutluyorum. Bayrağımızın ilelebet dalgalanmasını temenni ediyorum. 💓

Osmanlı Türkçesi derslerine devam etmeye karar verdim. Paylaşımlarım her hafta olmayabilir ama mutlaka devam edecek. Halk Eğitim Merkezi'nin kursuna başladım ve hocamızı çok beğendim. Ben blogda daha çok 'Türk Dili ve Edebiyatı'nı ilgilendiren paylaşımlar yapıyorum ve çalışmalarım matbu yani matbaa harfleriyle yazılı metinlerden oluşuyor. Ancak kursta rik'a yani el yazısı harfleri öğreniyoruz ve çok daha zor olduğunu gördüm. Yine de matbu okumalarımın ciddi faydası olmuş, zorlansam da her metni okuyabiliyorum. 

Hal ekleri de diğer birçok ek gibi kalıplaşmıştır. 

  • İlgi hali eki (tamlayan eki): ın, in, un, ün, nın, nin, nun, nün ekleri ünsüzle biten kelimelerde nazal n sesini gösteren ك ile, ünlüyle biten kelimelerde نك ile yazılır. Ek ünlüsü hiçbir zaman yazılmaz: 
سورونك sürünün, بابانك babanın, سوزك sözün.

  • Yönelme hali eki (a,e,ya,ye) ه ve يه şeklinde yazılır:
سورويه sürüye, بابايه babaya, سوزه söze.

  • Yükleme hali eki (ı,i,u,ü,yı,yi,yu,yü) ى ve ىى şeklinde yazılır:
سوروىى sürüyü, باباىى babayı, سوزى sözü.

  • Bulunma hali eki (da,de,ta,te) tek şekilli olup ده şeklinde yazılır:
كوشكده köşkte, آوده avda.

  • Ayrılma hali eli (dan,den,tan,ten) tek şekilli olup دن şeklinde yazılır:
آودن avdan, باشدن başdan.

  • Vasıta hal eki (la,le,yla,yle) لو ve  يله şeklinde yazılır:
سورويله sürüyle, خيزله hızla.

Not!!! İlgi hali eki isim tamlamalarında tamlayandır ve ünlü uyumlarına bağlı olarak okunur. Yani sondaki ı-i seslerini karşılayan ى harfi ünlü uyumuna göre okunmaktadır. Örnek: قويون سوروسى koyun sürüsü.

Bundan sonra sadece konu alıştırması değil okuma alıştırmaları da vereceğim. Okuma alıştırmamız aşağıdadır. Lütfen bu metni Türkçesini kapatarak okuyalım. 


İyi Çalışmalar...






14 yorum:

  1. Eınsteın'ı biraz okuyabildim ama İstiklal Marşı zor geldi. Biraz yol almak lazım galiba, İstiklal Marşı için.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet, ben de zorlanmıştım. Harflerin rik'a şekilleri de mevcut. Ondan olsa gerek. Bol pratikle daha da ilerleriz bence. Kolay gelsin. :)

      Sil
  2. heey baksanaaa, cumartesi günkü yazımda, izleyici gadgetı hatalı bloglara nasıl üye oluncak, var, annesinin prensesinin yazısı. herkes öyle oluyor artık sorun çözülünceye deeek :) iremde gördüm, çekiliş yazısında, yorumunuuu :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hemen bakayım o zaman. Teşekkürler :)

      Sil
  3. ayy diğer dillerdeki gibi bu dilde de zormuş.

    YanıtlaSil
  4. Geçen yıl ben de Osmanlıca kursuna gitmiştim ama biraz körelmişim :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sık sık tekrar etmek gerek, kolay unutuluyor.

      Sil
  5. matbu metinler kolay geliyor bu yıl ben de arşiv ve metinlerdeyim ve ciddi anlamda zorlanıyorum , kırık rika ve sülüs , rikadan bile zor geliyor :( üüüü biraz ağlayayım :D kolay gelsin :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. En iyisi rik'a ile başlamak. Onu okuyan hepsini okur diye düşünüyorum. Sana da kolay gelsin. Bayağı ilerlemişsin ne güzel :)

      Sil
    2. uğraşıyorum ama öyle 1 -2 yılda halledilebilecek bir dil değil Osmanlıca , üzerinde bir ömür geçirilerbilir :D

      Sil
    3. Valla öyle. Rik'a hele beni çok zorluyor. Yine de keyifli ya ömrüm geçsin razıyım :D

      Sil